Filtr SPF do twarzy to kosmetyk, który powinien zamykać każdą poranną pielęgnację, niezależnie od pory roku i pogody. Promieniowanie UVA przenika przez chmury i szyby, a to właśnie ono odpowiada za większość oznak fotostarzenia: zmarszczki, utratę jędrności i przebarwienia. Wybór odpowiedniego preparatu bywa jednak mylący, bo półki uginają się od kremów z filtrem o różnych fakturach, wartościach faktora i składach. Poniżej tłumaczymy, czym kierować się przy zakupie, ile produktu nakładać i jak dopasować ochronę do konkretnego typu skóry.
Czym różni się filtr mineralny od chemicznego?
Na rynku dostępne są dwa główne rodzaje ochrony przeciwsłonecznej, które działają w odmienny sposób. Filtr chemiczny (organiczny) pochłania promieniowanie UV i przekształca je w nieszkodliwe ciepło. Filtr mineralny (fizyczny) tworzy na powierzchni skóry warstwę, która odbija i rozprasza promienie. Za działanie mineralne odpowiadają dwa składniki: tlenek cynku i dwutlenek tytanu.
Wybór między nimi zależy głównie od reaktywności cery. Filtry mineralne działają natychmiast po aplikacji i rzadziej podrażniają, dlatego sprawdzają się przy cerze wrażliwej, naczynkowej i skłonnej do alergii. Ich wadą bywa biały nalot, choć nowoczesne formuły z mikronizowanymi cząsteczkami radzą sobie z tym coraz lepiej. Filtry chemiczne są lżejsze, lepiej wtapiają się w skórę i nie zostawiają śladów, ale potrzebują około 20 minut, aby zacząć chronić, i częściej uczulają.
- Cera wrażliwa i naczynkowa: filtr mineralny z tlenkiem cynku, mniejsze ryzyko podrażnień.
- Cera tłusta i mieszana: lekki filtr chemiczny o wykończeniu matowym lub formuła typu fluid.
- Cera pod makijaż: filtr chemiczny lub hybrydowy, który nie roluje się pod podkładem.
Coraz popularniejsze są formuły hybrydowe, łączące oba typy filtrów. Dają wysoką ochronę przy komfortowej, lekkiej konsystencji, dlatego są dobrym kompromisem dla osób, które dopiero szukają swojego preparatu.
Jaki SPF wybrać do twarzy: 30 czy 50?
Wartość SPF (Sun Protection Factor) informuje o ochronie przed promieniowaniem UVB, odpowiedzialnym za oparzenia słoneczne. To jednak tylko połowa obrazu, bo o starzeniu skóry decyduje przede wszystkim UVA. Dlatego szukaj na opakowaniu symbolu UVA w kółku oraz oznaczenia PA z plusami (PA+ do PA++++), które określa poziom ochrony przed tym promieniowaniem. Preparat opisany jako broad spectrum, czyli o szerokim spektrum, chroni jednocześnie przed UVA i UVB.
Różnica między poszczególnymi faktorami jest mniejsza, niż sugerują liczby. SPF 30 blokuje około 97 procent promieni UVB, a SPF 50 około 98 procent. W praktyce ważniejsza od samej wartości jest ilość nałożonego produktu, bo większość osób aplikuje go zbyt mało i realnie obniża deklarowaną ochronę o połowę.
| Wartość SPF | Blokada UVB | Rekomendacja |
| SPF 15 | ok. 93% | zbyt niska do codziennej ochrony twarzy |
| SPF 30 | ok. 97% | minimum na jesień i zimę, cera mniej wrażliwa |
| SPF 50 | ok. 98% | codziennie przez cały rok, cera z przebarwieniami |
Dla twarzy rekomendujemy SPF 50 przez cały rok, szczególnie jeśli zmagasz się z przebarwieniami lub stosujesz aktywne składniki. Retinol i kwasy zwiększają wrażliwość skóry na słońce, więc wysoki faktor staje się wtedy niezbędny. Więcej o samym stosowaniu retinolu piszemy w osobnym poradniku o retinolu w pielęgnacji.
Jak dobrać filtr przeciwsłoneczny do typu cery?
Skuteczny filtr to taki, który będziesz stosować codziennie, a to oznacza, że musi pasować do potrzeb Twojej skóry. Niedopasowana konsystencja to najczęstszy powód, dla którego kosmetyk ląduje w szufladzie po dwóch użyciach.
Cera tłusta i mieszana najlepiej czuje się z lekkimi fluidami o wykończeniu matowym, które nie zapychają porów. Szukaj oznaczenia niekomedogenny i formuł oil-free. Jeśli zmagasz się z tłustą cerą, pomocny okaże się nasz artykuł o pielęgnacji cery tłustej i mieszanej, który tłumaczy, jak zbudować całą rutynę.
Cera sucha potrzebuje filtrów o bogatszej, kremowej konsystencji, wzbogaconych o składniki nawilżające, takie jak kwas hialuronowy czy gliceryna. Cera wrażliwa i naczynkowa najlepiej reaguje na filtry mineralne bez substancji zapachowych i alkoholu. Osoby z cerą trądzikową powinny wybierać formuły lekkie, niekomedogenne, często z dodatkiem niacynamidu, który łagodzi stany zapalne.
- Cera sucha: kremowy filtr z kwasem hialuronowym i ceramidami.
- Cera naczynkowa: filtr mineralny bez zapachu, z zielonym pigmentem korygującym zaczerwienienia.
- Cera trądzikowa: fluid niekomedogenny z niacynamidem, wykończenie matowe.
- Cera dojrzała: filtr z antyoksydantami, na przykład witaminą C i E, wspierającymi ochronę przed wolnymi rodnikami.
Dobór składu warto potraktować jako uzupełnienie codziennej pielęgnacji, a nie osobny temat. Filtr może jednocześnie nawilżać, matować lub działać antyoksydacyjnie, dlatego czytanie etykiety zwraca się w komforcie noszenia. Osoby o cerze mieszanej często potrzebują dwóch różnych formuł na zimę i lato, bo latem skóra produkuje więcej sebum i lepiej znosi lekkie fluidy.
Ile filtra nakładać i jak często go ponawiać?
To sekcja, którą większość poradników traktuje pobieżnie, a właśnie tu kryje się różnica między ochroną teoretyczną a realną. Deklarowany na opakowaniu faktor uzyskuje się w laboratorium przy dawce 2 miligramów na centymetr kwadratowy skóry. Przełożone na twarz oznacza to ilość, którą łatwo zapamiętać dwiema metodami.
Pierwsza to reguła dwóch palców: wyciśnij pasek produktu na długość palca wskazującego i środkowego, a następnie rozprowadź go na twarzy i szyi. Druga to około jedna czwarta łyżeczki na samą twarz. Jeśli nakładasz mniej, realnie obniżasz ochronę, nawet gdy na opakowaniu widnieje SPF 50. Badania konsumenckie z ostatnich lat pokazują, że przeciętna osoba aplikuje zaledwie 25 do 50 procent zalecanej dawki.
Ochronę trzeba też ponawiać. Filtr zużywa się pod wpływem światła, potu i dotyku, dlatego w ciągu dnia spędzonego na zewnątrz ponawiaj aplikację co dwie godziny. Problem pojawia się przy makijażu, bo nie da się nałożyć kremu na gotowy podkład. Rozwiązaniem są pudry z filtrem oraz mgiełki i spraye SPF, które odświeżają ochronę bez rozmazywania makijażu. Sprawdza się to szczególnie latem, gdy przebywamy na zewnątrz przez wiele godzin.
Kolejność nakładania również ma znaczenie. Filtr chemiczny wnika w skórę, więc kładzie się go bezpośrednio na pielęgnację, przed makijażem, i potrzebuje chwili na wchłonięcie. Filtr mineralny działa na powierzchni, dlatego nakłada się go jako ostatnią warstwę ochronną. Zbyt cienkie rozcieranie kremu warstwa na warstwę z innymi kosmetykami potrafi zbijać wcześniejsze produkty w drobinki, co zniechęca do stosowania. Odczekanie minuty między warstwami rozwiązuje ten problem niemal całkowicie.
Czy filtr w podkładzie i witamina D to argumenty przeciw SPF?
Wokół codziennego stosowania filtra narosło kilka mitów, które warto rozwiać konkretami. Pierwszy dotyczy podkładu z filtrem. Kosmetyk kolorowy z deklaracją SPF 30 brzmi wygodnie, ale aby uzyskać tę ochronę, trzeba by nałożyć około siedmiu razy więcej podkładu, niż stosuje się na co dzień. W praktyce nikt tego nie robi, więc podkład z filtrem traktuj jako dodatek, nie jako zamiennik osobnego preparatu ochronnego.
Drugi mit dotyczy witaminy D. Pojawia się obawa, że codzienne stosowanie filtra doprowadzi do jej niedoboru. Skóra faktycznie potrzebuje słońca do syntezy witaminy D, jednak w polskim klimacie od października do marca kąt padania promieni jest zbyt niski, by ta synteza w ogóle zachodziła, niezależnie od filtra. Dermatolodzy zalecają suplementację witaminy D w miesiącach jesienno-zimowych i traktowanie ochrony przeciwsłonecznej oraz suplementacji jako dwóch osobnych spraw.
Warto zapamiętać kilka zasad, które porządkują codzienne stosowanie filtra:
- Filtr nakładaj jako ostatni krok pielęgnacji, a przed makijażem.
- Nie zapominaj o szyi, dekolcie i grzbietach dłoni, gdzie przebarwienia pojawiają się najszybciej.
- Chmury i szyby nie chronią przed UVA, więc filtr stosuj także w pochmurne dni i pracując przy oknie.
Regularna ochrona przeciwsłoneczna to najskuteczniejszy i najtańszy sposób zapobiegania przedwczesnemu starzeniu się skóry oraz powstawaniu plam. Jeśli chcesz zrozumieć, skąd biorą się przebarwienia na twarzy, zajrzyj do artykułu o tym, dlaczego powstają przebarwienia. Dobrze dobrany filtr, nakładany w odpowiedniej ilości, pracuje na kondycję cery przez całe lata.

